Wie kan adopteren?

• een enkele persoon 
• twee echtgenoten 
• twee samenwonenden
  onder samenwonenden verstaan we
  • de wettelijke samenwoning: verklaring bij de ambtenaar van de burgerlijke stand
  • of twee personen die minstens drie jaar onafgebroken en op het tijdstip dat ze het adoptieverzoek indienen, samenwonen
  • de samenwonenden mogen niet verbonden zijn door een band van bloedverwantschap of aanverwantschap die leidt tot een huwelijksverbod
• de adoptieouder is minimum 25 jaar oud en 15 jaar ouder dan de geadopteerde.
• als de adoptant het kind of adoptiekind van zijn echtgeno(o)t(e) wil adopteren, moet hij/zij minstens 18 jaar oud en 10 jaar ouder zijn dan de geadopteerde. Dit geldt zelfs wanneer de echtgeno(o)t(e) overleden is.

Deze voorwaarden moeten vervuld zijn op het moment dat je het verzoekschrift indient. De instemming van de geadopteerde is vereist wanneer hij twaalf jaar of ouder is. Personen ouder dan 18 jaar kunnen niet ten volle geadopteerd worden.

Procedure bij adoptie in België

In België bestaan twee vormen van adoptie: de gewone adoptie en de volle adoptie. Voor beide geldt volgende procedure.

• Kandidaat-adoptanten volgen eerst een voorbereidingsprogramma bij een, voor Vlaanderen, door Kind en Gezin erkend centrum (Adoptiecel, Hallepoortlaan 27 in 1060 Brussel, tel. 02 533 14 76 (77) of www.kindengezin.be). 
• Na het voorbereidingsprogramma dien je het certificatieattest en het adoptieverzoekschrift in bij de jeugdrechtbank (voor minderjarigen) of bij de rechtbank van eerste aanleg (voor meerderjarigen). Het verzoekschrift tot adoptie wordt opgemaakt door de adoptant(en) of door een advocaat. De rechter spreekt zich uit over de geschiktheid van de kandidaat-adoptanten nadat hij de nodige adviezen heeft ingewonnen en na de vereiste onderzoeken. Hij spreekt in hetzelfde vonnis ook de adoptie uit.
• Als dat vonnis definitief is, zendt de griffier van de rechtbank het naar de ambtenaar van de burgerlijke stand van de verblijfplaats van de adoptant(en). Bij gebrek hiervan krijgt de burgerlijke stand van de verblijfplaats van de geadopteerde of bij gebrek hiervan die van Brussel het vonnis. De ambtenaar schrijft het over in zijn registers.

De gevolgen van de gewone adoptie

• De band van verwantschap die uit de adoptie ontstaat, strekt zich uit tot de afstammelingen van de geadopteerde. Het gaat om de naam, de verplichting tot onderhoud, het erfrecht, de huwelijksbeletselen.
• De adoptant krijgt de rechten van het ouderlijk gezag.
• De band met de oorspronkelijke familie wordt niet helemaal verbroken. De geadopteerde en zijn afstammelingen behouden bepaalde rechten en plichten in zijn oorspronkelijke familie: huwelijksbeletselen en erfrecht. Ook de verplichting tot uitkering van levensonderhoud blijft bestaan tussen de geadopteerde en zijn ouders. Zijn ouders moeten wel alleen levensonderhoud betalen als hij die niet kan verkrijgen van de adoptant(en).

De gevolgen van de volle adoptie

• Door de volle adoptie krijgt het kind en zijn afstammelingen dezelfde rechten en plichten als was het kind geboren uit de adoptant of uit de adoptanten.
• Het kind dat ten volle is geadopteerd behoort niet meer tot zijn oorspronkelijke familie. Wel blijven de huwelijksbeletsels bestaan. Adoptiekinderen van de echtgeno(o)t(e) of van de persoon met wie hij/zij samenwoont blijven wel tot de oorspronkelijke familie behoren.
• De geadopteerde krijgt de naam en de nationaliteit van de adoptant(en).
• Tegelijk met de adoptieaanvraag  kan (kunnen) de adoptant(en) vragen om in hetzelfde vonnis ook de voornaam van de geadopteerde te veranderen.

Adopties van buitenlandse kinderen

Interlandelijke adoptie
De kandidaat-adoptanten volgen het voorbereidingsprogramma. Daarna dienen zij het verzoekschrift tot adoptie in bij de jeugdrechtbank. De federale overheidsdienst Justitie maakt de beslissing over de geschiktheid om te adopteren en het rapport van het parket over aan de bevoegde buitenlandse centrale autoriteit. Nadat de jeugdrechter het adoptiebesluit van het land van oorsprong van het kind ontvangt, kan hij de adoptie uitspreken.

Erkenning van een in het buitenland uitgesproken adoptie
De kandidaat-adoptanten volgen het voorbereidingsprogramma en tonen daarna voor de rechtbank aan dat zij geschikt zijn om een kind te adopteren. De federale overheid Justitie zal de buitenlandse beslissing registreren en zich uitspreken over de gelijkstelling met een gewone of volle adoptie. (Federale overheidsdienst justitie, dienst internationale adoptie, Waterloolaan 115, 1000 Brussel, tel. 02 524 65 11).

Nadien schrijft de ambtenaar van de burgerlijke stand de buitenlandse adoptiebeslissing, die door de federale overheidsdienst Justitie werd bekrachtigd, over in de registers van de burgerlijke stand.