• In het noorden van Bertem liggen Bertembos en Eikenbos. Beide zijn overwegend zure eikenbossen en worden van elkaar gescheiden door een weg en enkele landbouwpercelen.
• Ten zuiden van en aansluitend op Bertembos vind je het kleinschalig landschap van de Koeheide.
• Het Weebergbos, het zure beukenbos dat biologisch waardevol is, ligt tussen Voer en Dijle en is aangevuld met een aantal interessante holle wegen.
• Het jachtseizoen vindt plaats in het najaar in Bertembos en Eikenbos. De juiste data vemelden we in het gemeentelijk infoblad en op de nieuwspagina's van deze website!
• De gemeenteraad heeft het bosbeheerplan voor Bertembos goedgekeurd.

Bertembos

Ligging
Bertembos ligt op het Brabants plateau, tussen Leuven en Brussel en op de grens van de gemeenten Bertem, Herent en Kortenberg. Je ziet vanop de E40 twee futuristische schotelantennes die het luchtverkeer in veilige banen leiden. Wie op zoek is naar Bertembos kan zich laten leiden door deze grote antennes. Zij staan immers net aan de rand van het bos.

Het bos is in totaal ongeveer 195 ha groot. De gemeente bezit 140 ha, 45 ha is eigendom van het  Vlaamse Gewest en ongeveer 10 ha is eigendom van privé-personen. Het bos bestaat uit twee helften die elkaar net niet raken. De oostelijke lob is sinds de Franse Revolutie eigendom van de gemeente Bertem. In de volksmond is deze lob het echte Beitembos. Ook een groot deel van het zogenaamde Eikenbos, dat je aan de schotelantennes vindt, is eigendom van de gemeente.

Bertembos is de ideale plaats voor een wandeling en de plaatselijke jeugd kan er spelen. Maar het belang van het bos is groter dan alleen maar recreatie. Het Bertembos vormt samen met onder andere het Merodebos en het Hogenbos in Kortenberg een potentiële verbinding tussen het Meerdaalwoud en het Zoniënwoud. Voor veel natuur- en bosliefhebbers in Vlaanderen is de restauratie van dit gedeelte van het voormalige Kolenwoud dé uitdaging van de 21ste eeuw.

Bosbeheer 
Zoals de meeste bossen in West-Europa werd het Bertembos vroeger beheerd als middelhoutbos. Dat betekent dat hakhout (voor broodovens, leerlooiers...) om de vijtien jaar werd gekapt. Een beperkt aantal zware bomen bleef staan omdat ze konden dienen als balken voor het dak van de schuur, centrale spil van de molens.... Zo kwam er om de vijftien tot twintig jaar zeer veel licht in het bos terecht waardoor veel struik- en boomsoorten goede groeikansen kregen. Die soorten vind je nu nog altijd langs de holle wegen en bosranden. Ze vormen een belangrijke genenbron van autochtoon materiaal. Bosarbeiders oogsten jaarlijks zaad van deze struiken en bomen om verder op te kweken. Het huidige bosbeheer wil autochtone soorten opnieuw meer kansen geven. Zo wordt het bos niet alleen boeiender, maar het vormt ook de omgeving waar onder andere vlinders afhankelijk van zijn. De terugkeer van de das is een droom die de afdeling Bos & Groen graag zou realiseren. Om reeën te zien, kan je nu al in Bertembos terecht. De meeste kans heb je aan de bosrand, 's morgens vroeg of bij valavond. 

Bodem
Bodemdeskundigen vinden het Bertembos boeiend omdat het een van de rijkste leembodems van West-Europa is. Hier kunnen ze de ontwikkeling van de bodem onder ongestoord bos en onder landbouwgebruik vergelijken. Wie na een stevige regenbui langs de akkers wandelt, ziet hoe de leemgrond wegspoelt. In de omgeving ontstonden op enkele maanden tijd diepe ravijnen waar tonnen vruchtbare leemgrond wegspoelden. Spectaculair om te zien, maar dramatisch voor de landbouw. Door aangepaste landbouwtechnieken, maar vooral door op cruciale plaatsen bosgroei te bevorderen, kan die erosie gemakkelijk en goedkoop worden tegengegaan.

Meer info?
Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Bos & Groen, houtvesterij Leuven, Waaistraat 1, 3000 Leuven, tel. 016 21 12 20, fax 016 21 12 30, bos.groen.vbr@lin.vlaanderen.be, www.bosengroen.be, www.meerdaalwoud.be

Boswachter Marc Struelens, tel. 0479 67 94 13 , marc.struelens@lne.vlaanderen.be