Bertem start gezamenlijke woonstudie met Huldenberg en Oud-Heverlee

Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee staan voor dezelfde woonuitdagingen. De bevolkingssamenstelling en dus ook de woonbehoeften veranderen. Het aantal huishoudens van één of twee personen groeit sterk. Maar meer dan 90 procent van het huidige woningaanbod bestaat uit eengezinswoningen en het aandeel sociale en private huurwoningen is beperkt.

Ook staat de betaalbaarheid onder druk. Door de hoge woningprijzen vinden onder meer jonge starters, jonge gezinnen, ouderen en kwetsbare groepen moeilijk een woning die aansluit bij hun mogelijkheden en behoeften.

Bovendien is de huidige woonmarkt onvoldoende voorbereid op de toekomstige bevolkingssamenstelling.

Daarom starten de drie gemeenten samen met de provincie Vlaams-Brabant binnen het strategisch project WALDEN een gezamenlijke woonstudie die toekomstige woonbehoeften koppelt aan kernversterking en de bescherming van het landschap.

Woonbehoeften sturen toekomstige keuzes

We kiezen niet voor een klassieke woonbehoeftenstudie. Naast de koppeling tussen de woonvraag en een geschikt woonaanbod onderzoekt de studie waar bijkomend of aangepast wonen ruimtelijk wenselijk is, welke woontypologieën geschikt zijn en hoe nieuwe woonoplossingen kunnen bijdragen aan sterke dorpskernen. Daarbij wordt rekening gehouden met het landschap, het reliëf, de waterstructuren en het duurzame mobiliteitsnetwerk.

Het antwoord ligt bovendien niet alleen in nieuwe woonontwikkelingen. De onderzoekers bekijken ook hoe goed gelegen woningen en gebouwen beter kunnen worden gebruikt. Onder meer leegstand, onderbezetting, herbestemming, woningrotatie en het tijdelijk of permanent opdelen van bestaande woningen komen aan bod. Ook voor minder goed gelegen woningen worden mogelijke oplossingen onderzocht.

Het onderzoek verkent de mogelijkheden voor nieuwe woonconcepten en gedeelde voorzieningen, en hoe een divers en betaalbaar woonaanbod gerealiseerd kan worden. De studie gaat ook na hoe dit de doorstroming op de woningmarkt kan bevorderen waarbij inwoners levenslang in hun vertrouwde woonomgeving kunnen blijven. Daarnaast onderzoekt ze hoe het aanbod aan sociale en private huurwoningen kan groeien en hoe woningen structureel betaalbaar kunnen worden en blijven.

Al die woon- en andere noden worden per buurt in kaart gebracht.

Beleidskader en actieprogramma moeten uitvoering verzekeren

De woonstudie kijkt vooruit tot 2040. Ze moet een voorkeursscenario opleveren dat toont hoe de verwachte bevolkingsgroei op een ruimtelijk verantwoorde manier kan worden opgevangen in Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee. Dat scenario willen we vertalen naar een beleidskader wonen voor de drie gemeenten en naar een krachtig actieprogramma met concrete ruimtelijke en wooninstrumenten. Zo kunnen de woonbehoeften de basis vormen voor toekomstige ruimtelijke keuzes die betrekking hebben op ons woonbeleid.

Mogelijke instrumenten zijn gemeentelijke beleidsplannen ruimte, ruimtelijke uitvoeringsplannen, masterplannen, maatregelen voor betaalbaar wonen, belastingreglementen en planologische ruil. Het beleidskader wonen zal deel uitmaken van de gemeentelijke beleidsplannen ruimte, zodat de resultaten rechtstreeks doorwerken in het lokale beleid.

Eén geïntegreerd team voor studie en vervolgopdrachten

Eind juni 2026 werd Sweco, samen met Maat-Ontwerpers, Plusoffice, Ruimtevaarder, Leidsman en Land Advocaten, aangesteld voor de uitvoering van de opdracht. De raamovereenkomst loopt vier jaar en omvat zowel de woonstudie als mogelijke vervolgopdrachten die erop voortbouwen. Ook de stad Leuven kan binnen deze raamovereenkomst opdrachten toewijzen. Door met één geïntegreerd team te werken, willen we kennisopbouw, efficiëntie en continuïteit verzekeren voor de uitbouw van het woon- en ruimtelijk beleid in onze gemeenten. 

De woonstudie heeft een doorlooptijd van één jaar en een budget van 160.000 euro. De provincie Vlaams-Brabant financiert 50 procent. De gemeenten Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee dragen samen de andere helft. De volledige raamovereenkomst heeft een maximale waarde van 2 miljoen euro, inclusief btw.

Onderdeel van strategisch project WALDEN

De woonstudie maakt deel uit van de tweede projectperiode van WALDEN, die in februari 2025 begon. In die projectperiode staat de herwaardering van het landschap centraal, met aandacht voor een slimme bouwshift en voor bebouwing die aansluit bij de landschappelijke context en het duurzame mobiliteitsnetwerk.

Het strategisch project WALDEN is een samenwerking tussen de provincie Vlaams-Brabant, het Agentschap voor Natuur en Bos, de stad Leuven en de gemeenten Bertem, Huldenberg en Oud-Heverlee. Het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid financiert het project mee.